ازدیاد و تکثیر خرمالو
ازدیاد و تکثیر خرمالو

ازدیاد و تکثیر خرمالو

ارقام خرمالوی ژاپنی معمولاً با انجام پیوند روی پایه های بذری تکثیر میشوند، اگر چه ریشه دار کردن قلمه (چوب نرم)، یا استفاده از پاجوش و یا تکثیر با روشهای ریز ازدیادی نیز به صورت تجاری انجام می گیرد. قلمه های چوب نرم با گرمای تحتانی در زیر میست با IBA ریشه دار خواهند شد. معهذا، قلمه های خشبی به طور موفق ریشه دار نمی شوند. بذر هر سه گونه خرمالو به عنوان پایه به کار رفته و میرود. بذور باید در آب گرم برای 3-2 روز غوطه ور شوند و سپس به مدت 120 روز در حدود  استراتیفیه شوند. خشک کردن بذر، بخصوص برای kaki مضر است.

چینی ها خرمالو را روی   D.lotus پیوند میزنند. ژاپنی ها روی D.lotus روی یک رقم گس از D. kaki به نام Shibukaki و یا گاهی روی نهالهای بذری ارقام شیرین معمولی پیوند میزنند. در آمریکا بخصوص برای مناطق و نواحی چنوبی تر روی D. virginiana پیوند میزنند چون پایه ای قوی تر است و در خاتن بزرگ تری تولید می کنند.

در چین درختان پیوندی روی D.lotus عمر بیشتری می کنند و حتی درختی با عمر چندین قرن روی این پایه گزارش شده است که هنوز میوه خوبی تولید می کند. در شرایط خشک تر غرب آمریکا، D.lotus به عنوان یک پایه بهتر تطابق نشان داده است. در حالیکه D. virginiana موفق نبوده است.

پیوند جوانه از پیوند شاخه در خرمالو کمتر موفق بوده است. پیوند جوانه معمولاً به صورت پیوند شکمی و یا قاشی chip budding انجام میشود.

معمولاً در آمریکا پیوند در محل یقه به صورت نیمایم زبانه ای Whip-and-tongue یا اسکنه در اوایل بهار موقعی که هر دو پایه و پیوندک در حال خواب باشند انجام میشود. پیوند رومیزی نیز می توان انجام داد. قطر مناسب پایه حدود 10 میلی متر است.

ارقام گونه D. virginiana با پیوند جوانه یا چوب عمدتاً روی دانهالهای  virginianaتکثیر می شوند.

پایه برای خرمالوهای ژاپنی

لوتوس D.lotus – این پایه که به طور وسیع در کالیفرنیا استفاده میشود بسیار پر قدرت و مقاوم به خشکی است. سیستم ریشه منشعب Fibrous type root system ایجاد می کند که جابجایی آنرا آسان می سازد. این پایه به بیماری سرطان طوقه و verticillium حساس بوده و در خاک های بازهکشی ضعیف نمیتواند مقاومت کند، اما بسیار مقاوم به قارچ عسلی یا آرمیلاریا Oak root fungus است.

رقم هاشیا Hachiya روی لوتوس بدلیل ریزش زیاد در تمام مراحل رشد میوه کافی تولید نمی کند. رقم fuyu نیز معمولا یک اتحاد و پیوند خوب با lotus تشکیل نمی دهد و با آن ناساگار است. اگرچه fuyu به صورت پیوند سرشاخه روی یک میان پایه Kaki که روی lotus باشد یک درخت رضایتبخش ایجاد می کند.

کاکی D.kaki – این پایه در ژاپن بیشتر مورد توجه است و احتمالا بهترین پایه برای موارد مصرف کگلی است. با تمام ارقام یک پیوندگاه خوب تشکیل میدهد. مقاوم به سرطان طوقه Crown gall و قارچ عسلی Oak root fungus است اما حساس به verticillium است. دانهالهای آن دارای یک ریشه مستقیم Tap root  با تعداد انشعاب جانبی کم است، بنابراین جابجائی آنرا مشکل میسازد. به همین دلیل توصیه شده است بذرها در محل اصلی کشت شوند زیرا ریشه طویل در موقع جابجایی به محل اصلی صدمه می بییند و درصد موفقیت در گرفتن نهال کم میشود. امروزه توصیه میشود از گلدانهای طویل برای تولید این نهالها استفاده شود و در موقع خارج کردن نهال از گلدان خاک نباید از ریشه جدا شود و ریشه نباید قطع شود.

ویرجینیانا D. virginiana – دانهالهای این گونه در نواحی جنوبی آمریکا بدلیل آداپتاسیون بالای آن به انواع خاک ها به عنوان پایه به کار میرود، اما در برخی موارد رضایتبخش نبوده است. رقم Hachiya در کالیفرنیا روی این پایه پا کوتاه میشود، گل ها کم و محصول دهی ضعبف است. اما اغلب سایر ارقام خرمالو ژاپنی یک پوندگاه خوب با این پایه تشکیل میدهند. معهذا، بیماری با منشاء ناشناخته که توسط پیوندکهای Kaki منتقل میشود موجب مرگ پایه virginiana میشود. به غیر از این مشکل، این پایه به نظر میرسد هم به خشکی و هم به رطوبت زیاد خاک مقاوم باشد. سیستم ریشه منشعب finrous آن جابه جایی را آسان میکند اما موجب افزایش پاجوش میگردد. ایراد این پایه پاجوش دهی و عدم یکنواختی درختان روی این پایه از نظر قدرت و اندازه درخت است.

نوع پایه

اگروباکتر

قارچ عسلی

ورتیسیلیوم

نوع ریشه

ناسازگاری

مقاومت به خشکی

Kaki

مقاوم

مقاوم

حساس

مستقیم

ندارد

کم

Lotus

حساس

مقاوم

حساس

منشعب

هاشیا و فوبو

زیاد

Virginiana

مقاوم

؟

؟

منشعب

هاشیا

زیاد

 

تقسیم بندی انواع خرمالوهای ژاپنی

ارقام خرمالو کلاً به دو دسته گس Astringent و غیر گس Non-astringent تقسیم بندی میشوند. خرمالوهای گس انواع سنتی خرمالو هستند که به دلیل مقاومت بیشتر آنها به شرایط نامساعد محیطی کشت و کار آنها تداوم دارد، اگر چه امروزه کشت و کار ارقام غیرگس رو به گسترش است. البته باید توجه داشت که میوه ارقام گس با تیمارهای خاصی به صورت غیرگس در می آیند و بنابراین مشکل آنها از این بابت قابل حل شدن است.

ارقام غیرگس Non-astringent نیز به دو گروه عمده تقسیم بندی میشوند که غیرگسی بستگی به گرده افشانی آنها دارد. گروه اول غیرگسی در حالتی است که میوه گرده افشانی شده و دارای بذر باشد بنابراین عدم گسی وابسته به بذر است به این گروه (PVNA) pollination and non astringent میگویند. گروه دوم عدم گسی مستقل از بذر است (عدم گسی به حضور بذر وابسته نیست). به این گروه pollination constant and non astringent  (PCNA) میگویند. در گروه دوم چه در میوه بذر باشد یا نباشد میوه به طور طبیعی گسی خود را خیلی زود روی درخت از دست میدهد و میوه در هر حال غیر گس خواهد بود. در حالیکه در گروه اول (PVNA) میوه گسی خود را فقط در صورتیکه تعداد کافی بذر درون آن وجود داشته باشد از دست میدهد و وقتی که میوه فاقد بذر است کاملا مزه گس دارد.

خرمالوها در قدیم همه از نوع گس بوده اند و خرمالوهای غیر گس باید از انواع گس و با موتاسیون بوجود آمده باشند. قدیم ترین رقم غیرگس نوع اول PVNA رقم Zenjimaru است که در قرن 13 میلادی پیدا شده است. ارقام خرمالوی ژاپنی غیر گس از نوع دوم PCNA که از ژاپن منشاء گرفته اند در قرن 17 میلادی و یا بعد از آن پیدا شده اند.

از چین رقمی به نام Luotiantianshi که از ارقام خرمالوی غیرگس از نوع PCNA است در سال 1982  گزارش گردید که سابقه کشت آن در منطقه منشاء آن خیلی قدیمی است. این رقم که نوع جدیدی از PCNA است در ایالت Luotian در ناحیه Hebei چین قرار دارد. رقم Luotiantianshi با میوه های نسبتاً کوچک و وزنی حدود 60 گرم است و از حدود 900 سال قبل در منطقه Hebei مورد کشت و کار بوده است. این رقم دارای زمینه ژنتیکی متفاوتی از ارقام PCNA ژاپنی است، چرا که کراس این ژنوتیپ و رقم ژاپنی Tashiu که PCNA است نتاج از نوع گس یعلاوه غیرگس ایجاد نمود. علاوه بر رقم Luotiantianshi، عقیده بر این است که چندین تیپ غیرگس خرمالو در همان ایالت Luotian وجود دارد که این ارقام میتوانند برای غنی تر شدن ژرک پلاسم خرمالو مهم باشند و برای برنامه های آینده اصلاحی نقش بالقوه ای خواهند داشت.

ارقام PCNA با منشاء ژاپن دارای واریاسیون فنوتیپی کمی هستند. اغلب آنها دیررس هستند و میوه در سمت کاسبرگ Calyx و یا سم نوک میوه Stylar end تمایل به ترک خوردن دارد. بعلاوه دارای ویژگی های موفولوژیکی خاصی هستند. این باریکی تنوع به نظر میرسد که منشاء اخیر آنها و همچنین به مغلوبیت ژنتیکی این صفت مربوط باشد. زمان ایجاد این ارقام چنانچه گفته شد چندان طولانی نیست و از قرن 17 و به بعد پیدا شده اند. بدلیل سابقه کم آنها، در سال 1912 فقط 6 تیپ از ارقام PCNA در بین بیش از 1000 رقم در سطح کشور ژاپن گزارش شده است که نشان دهند تنوع ژنتیکی کم این گونه ارقام می باشد.


نوشته شده در 04/11/1393 شنبه ساعت 21:06:11 توسط مهندس احمد یزدانی


بازگشت به صفحه میوه کاری


ناشناس در تاریخ بیست و یکم آذر 1394 گفته است

سلام خوبه ممنون من استفاده کزدم خدا اجرتون رو بده




امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
روش فعالیت در انجمن کشاورزی


فن پیج فیس بوک بساک
 

فن پیج انجمن متخصصان کشاورزی بساک

 

 


همه چیز در مورد پسته
همه چیز در مورد انجیر
پر بازدید ترین خبرهای کشاورزی