استفاده از کود نیتروژن در سبزیجات
استفاده از کود نیتروژن در سبزیجات

استفاده از کود نیتروژن در سبزیجات

 
گیاهان همان طور كه قادر می باشند از راه ریشه نیتروژن مورد نیاز خود را جذب كنند، از راه برگ نیز می توانند نیتروژن را به صورت آمونیم، نیترات و اوره جذب كنند. در سبزی هایی كه عمر كوتاه و رشد سریع دارند مانند تربچه كه سی روز از كاشت تا برداشت طول می كشد یك بار مصرف نیتروژن نیاز گیاه را بر طرف می نماید. در صورتی كه در مورد فلفل كه هشت ماه در زمین است و مرتب محصول می دهد چند بار مصرف كود ضرورت دارد.
 
در نواحی مرطوب بهتر است یک سوم یا یک چهارم كود نیتروژنه را قبل از كاشت و مابقی را به صورت تقسیط مصرف نمود. در سبزی هایی مثل فلفل، بادمجان، گوجه فرنگی و نظایر آن كه در طول فصل رشد محصول می دهند، بهتر است كود سرك در دو یا سه نوبت مصرف شود.
 
گیاهان كلیسم گریز یا گیاهانی كه به خاك های اسیدی سازش یافته اند و گیاهانی كه به پایین بودن پتانسیل اكسید اسیون و احیاء خاك سازش یافته اند آمونیم را ترجیح می دهند. گیاهان كلسیم دوست یا گیاهانی كه در خاك های قلیایی با PH بهتر می رویند نیترات را بهتر مصرف می كنند. آمونیم بر خلاف نیترات، تنفس ریشه را افزایش می دهد. در مواقع گرم معمولا زیرخاك كردن كود های نیتروژنه ضروری است چون حرارت هوا ممكن است باعث تلفات كود شود.
 
شیره گیاهی اخذ شده از دمبرگ گیاه بهترین نمایه جهت تعیین وضعیت تغذیه ای نیتروژن گیاه است، چرا كه نسبت به نوسانات تامین نیتروژن برای گیاه بسیار حساس تر از پهنك است. مقدار عناصر غذایی در گیاه حتی الامكان می بایست در حد متوسط و یا حتی در نیمه بالاتر محدوده كفایت باشد. تحت این شرایط است كه می توان اطمینان حاصل كرد كه حتی در حضور تمام عواملی كه منجر به ایجاد اختلال در گیاه می شود این احتمال وجود دارد که گیاهان با تمام عناصر غذایی مورد نیاز به حد كفایت تغذیه گردیده شده اند. برای توصیه كود نیتروژن، دو روش تجزیه گیاه و آزمایش خاك مكمل یكدیگرند و بایستی با همدیگر استفاده شوند.
 
كمبود نیتروژن
 
در خیار و طالبی اولین علایم كمبود نیتروژن روشنی رنگ و توقف رشد برگ ها است. رنگ سبز طبیعی برگ ها، روشن یا زرد می شود و در موارد كمبود شدید، تمام كلروفیل از بین می رود. شاخه ها باریك شده و سخت و فیبری می شوند. میوه های خیار مبتلا به كمبود رنگ روشن داشته و در محل گل، نوك آن ها باریك می شود. میوه های طالبی در صورت كمبود نیتروژن كوچك می شود. عموما بیشتر مواقع در سبزیجات اول بهار كه بارندگی سنگین است كمبود نیتروژن ظاهر می شود.
 
چنین كمبودی ممكن است در مرحله رسیدن محصولات نیز دیده شود. زمانی كه درجه حرارت سرد شب ها تجمع كربوهیدرات ها را تسهیل كند اگر نیتروژن كافی فراهم باشد تولید محصول زیاد خواهد شد. بارندگی های شدید، نیترات خاك را از عمق ریشه شستشو می دهد و در اعماق پایین پروفیل خاك تجمع می دهد. پس از پایان فصل بارندگی، نیترات خاك به صورت گاز در آمده و از خاك خارج می شود. پس از پایان فصل بارندگی، خاك هایی كه دچار شستشو شده اند میزان نیترات كمی در اختیار خواهند داشت.
 
مواد آلی
 
زمانی كه مواد آلی در خاك تجزیه می شوند اولین فرم معدنی نیتروژن كه آزاد می شود آمونیم است. مواد آلی مثل كاه و كلش باعث كاهش فرم نیتراته در خاك می شوند (نسبت C.N بالا دارند و برای تجزیه شدن نیتروژن خاك را مصرف می كنند). مواد گیاهی مثل گراس ها باعث افزایش فرم معدنی نیتروژن به ویژه نیترات خاك می شوند (نسبت C.N پایین دارند). یكی از بزرگترین منافع استفاده از كمپوست، كاهش مصرف آب مورد نیاز گیاه می باشد.
 
حداكثر استفاده از ماده آلی زمانی حاصل می گردد كه دو تا سه هفته قبل از كاشت دانه به خاك داده شود. در شرایط كشت و كار آبی كه زمین پیوسته زیر كشت محصول می باشد، مقدار كمپوست مورد نیاز محصولاتی نظیر سبزیجات، 25 تن در هكتار برآورد شده است.در مناطقی كه میزان بارندگی 1250میلیمتر می باشد مقدار كمپوست مصرفی 12.5 تن در هكتار توصیه می شود و نواحی خشك (متوسط بارندگی حدود 500 میلیمتر) پنج تن در هكتار و در دیم زارها با مصرف 2.5 تن كمپوست در هكتار در سال می توان افزایش محصول معنی داری به دست آورد.
 
نیمی از نیتروژن و پتاسیم و تمام فسفر كود اصطبلی در قسمت جامد آن متمركز است. در صورت كمبود كود دامی یكی از بهترین راه های جبران تلفات مواد آلی خاك، دادن كود سبز است. در بیشتر مواقع از گیاهان خانواده بقولات به عنوان كود سبز استفاده می شود. غده های ریشه های یونجه حدود 200 كیلو گرم در هكتار نیتروژن هوا را تثبیت می كنند و شبدر معمولا 100 تا 150 كیلوگرم و سویا نصف این مقدار را تثبیت می كند. كود های سبز به دلیل دارا بودن رویش فوق العاده و ریشه های قوی می توانند مقدار زیادی از عناصر محلولی را كه در شرایط عادی بر اثر شستشو به اعماق پایین خاك حركت كرده اند جذب كنند. همچنین این گیاهان قادرند از فسفات های غیرمحلول، پتاسیم تثبیت شده و عناصر كم مصرف تا حد زیادی استفاده كنند.
 
برگرداندن این گیاهان به خاك علاوه بر بهبود خواص فیزیكی و شیمیایی و زیستی، سبب تسهیل آزادشدن عناصر غذایی پرمصرف و كم مصرف می شود. در فصل بهار از آنجایی كه درجه حرارت هنوز زیاد نشده است. نیتروژن به آرامی از مواد آلی آزاد شده و به تدریج كه هوا گرم می شود این فرایند شدت می یابد.

نوشته شده در 20/11/1395 چهارشنبه ساعت 18:15:43 توسط samira


بازگشت به صفحه انواع کودها


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
مطالب پر بازدید
 

 

 


تبلیغات