لزوم استفاده از کود فسفره
لزوم استفاده از کود فسفره

لزوم استفاده از کود فسفره

 
عنصر فسفر، یكی از عناصر حیاتی برای گیاهان می‌باشد كه به اشكال مختلف معدنی و آلی در خاك موجود است. این عنصر در تمام فرایند های بیوشیمیایی، تركیبات انرژی زا و در ساز و كار های انتقال انرژی دخالت دارد. بعلاوه عنصر فسفر جزیی از ساختار فسفوپروتئین‌ ها، DNA، RNA، فسفولیپید ها، قند های عنصر فسفردار، فیتین و سایر تركیبات آلی عنصر فسفردار است. اشكال معدنی عنصر فسفر در تنظیم PH محیط داخلی سلول های موجودات زنده نیز نقش دارند. عنصر فسفر همچنین در تولید تركیب های دارای پیوندهای غنی از انرژی نیز نقشی مهم برعهده دارد.
 
عنصر فسفر به عنوان کلید زندگی گیاه لقب گرفته و مهم‌ترین نقش عنصر فسفر در گیاه، در انتقال و ذخیره انرژی به صورت مولکول ATP است. عنصر فسفر در رشد زایشی و تشکیل گل و غیره نقش مهم و مؤثری دارد. علاوه بر این، عنصر فسفر در میزان جذب عناصر كم مصرف فلزی توسط ریشه گیاه نیز نقش دارد و میزان جذب این عناصر را افزایش می‌دهد. عنصر فسفر به عنوان یك عنصر ساختمانی در ساخت اسید های نوكلئیك نقش دارد و این اسید ‌ها ناقل اطلاعات ژنتیكی در گیاه می‌باشند. عنصر فسفر عمده ترین ماده‌ای است كه سبب خاصیت اسیدی اسیدنوكلئیك می‌شود. عنصر فسفر در انتقال انرژی در درختان میوه نقش دارد بنابر این در فعالیت متابولیكی گیاه نقش داشته و بطور غیر مستقیم بر عملكرد محصولات از این طریق تأثیر می‌گذارد. عنصر فسفر بصورت تركیبات آلی فیتات در گیاه ذخیره می‌شود و به همراه سایر عناصر در ساختمان دانه گرده شركت دارد. این عنصر در تشكیل بذر نقشی اساسی داشته و به مقدار زیاد در بذر و میوه یافت می‌شود. افزایش بیش از حد این ماده در محصولات باغی احتمالا باعث كاهش كیفیت غذایی آن می‌شود (كه مربوط به نسبت اسید فیتیك به روی می‌باشد).
 
كمبود عنصر فسفر سرعت رشد را كند می‌كند و عملكرد را كاهش می‌دهد و همچنین اثرات سوء بر كیفیت میوه، دانه و كیفیت آن ‌ها می‌گذارد. در خاك هایی كه عنصر فسفر قابل جذب آنها پایین است، خاصیت انباری و مقاومت در برابر سرما نیز كاهش می‌یابد. غلظت عنصر فسفر در بیشتر گیاهان در حدود 1/0 تا 4/0 درصد وزن خشک گیاه می باشد. وجود مقادیر کافی عنصر فسفر سبب ازدیاد رشد گیاه می گردد. عنصر فسفر کافی، همچنین باعث زودرسی محصول به خصوص در غلات می گردد. عنصر فسفر نیز عنصری متحرک می باشد و کمبود آن سبب کاهش شدید در رشد کلی می گرد.
 
فسفر یكی دیگر از عناصری است كه به مقدار زیاد مورد نیاز درختان میوه می‌باشد. به اشكال H2PO4 و HPO4، بیشتر از اشكال دیگر جذب می‌شود. عنصر فسفر در خاك بصورت سنگ فسفات، خاك فسفات و تركیبات آلی فسفات وجود دارد و شكل معدنی آن بیشتر از شكل آلی می‌باشد. میزان عنصر فسفر بخصوص به شكل آلی در افقهای سطحی بیشتر از افقهای زیرین خاك می‌باشد. مقدار متوسط آن در خاك 22/0 تا 1 درصد می‌باشد و متوسط غلظت آن در گیاه 1/0 تا 5/0 درصد می‌باشد. و یكی از نامحلول ترین و سخت متحرك ترین عناصر در خاك می‌باشد و PH خاك در جذب آن بسیار مؤثر است. مناسبترین PH برای جذب عنصر فسفر از خاك توسط درختان میوه 5/6 تا 7 می‌باشد. عنصر فسفر اثر رقابتی با سایر عناصر دارد بطور مثال محققین معتقدند كه افزایش بیش از حد عنصر فسفر باعث اختلال در جذب آهن و یا بروز علائم كمبود آن شود. همچنین كلسیم زیاد در خاك (خاك های آهكی ) باعث كاهش عنصر فسفر قابل دسترس برای درختان میوه می‌شود و یا نیتروژن بطور غیر مستقیم باعث افزایش جذب عنصر فسفر توسط گیاه می‌شود.
 
مشکلات مصرف زیاد عنصر فسفر
 
بر اثر مصرف زیاد عنصر فسفر، گیاه دچار مسمومیت عنصر فسفری می‌شود و یا تعادل تغذیه‌ای گیاه بهم می‌خورد. همچنین در اثر مصرف زیاد عنصر فسفر به دلیل اثر آنتا‌گونیستی عنصر فسفر با عنصر روی، كمبود عنصر روی در گیاه بروز می‌کند. بهترین عنصری که با عنصر فسفر اثر آنتا‌گونیستی داشته، عنصر روی است که بر اثر مصرف زیاد عنصر فسفر كمبود روی (Zn)، آهن (Fe) و منگنز (Mn) تشدید می‌شود.
 
علائم كمبود و یا ازدیاد عنصر فسفر
 
گاهی علائم كمبود عنصر فسفر شبیه نیتروژن می‌باشد. در كمبود عنصر فسفر رشد بخش هوایی و ریشه هر دو كند و یا متوقف می‌شود. برگ ها كوتاه، باریك و نازك می‌شوند و در این حالت دمبرگها زاویه كوچكی را با شاخه تشكیل می‌دهند. رشد طولی گیاه عمودی بوده و شاخه‌ های جانبی كمتر رشد می‌یابند. تعداد برگ ها كاهش یافته وجوانه ‌ها می‌میرند و تعداد شكوفه ‌ها كاهش می‌یابد بنابراین از محصول میوه نیز كاسته می‌شود. برگ ها به رنگ سبز تیره مایل به آبی یا ارغوانی در می‌آیند و گاهی لكه ‌ها و یا نوار هایی به همین رنگ بر روی پهنك برگ ظاهر می‌شود. رنگ ارغوانی كه مربوط به ماده آنتوسیانین می‌باشد از مشخص ترین علائم كمبود عنصر فسفر در درختان میوه می‌باشد. كمبود عنصر فسفر فعل و انفعالات سوخت و ساز نظیر تبدیل قند به نشاسته را متوقف می‌سازد و در نهایت آنتوسیانین در برگ تشكیل می‌شود. علائم كمبود در برگ های پیر مشاهده می‌شود و برگ های جوان سرشاخه ‌ها به رنگ سبز طبیعی باقی می‌مانند. در هنگام كمبود عنصر فسفر در بعضی از میوه ها، گوشت میوه نرم و شیره میوه خیلی ترش و خاصیت انباری آن كاهش می‌یابد.
 
راه های جلوگیری از كمبود و ازدیاد عنصر فسفر
 
كود های رایج برای مصرف در باغ های میوه عبارتند از سوپر فسفات ساده، سوپر فسفات تریپل، فسفات آمونیوم و دو كود جدید كه اخیراً به مصرف می‌رسد یعنی بیوفسفات طلایی و كود فسفاته میكروبی می‌باشد. سوپر فسفات ساده حاوی 20% P2O5 وسوپر فسفات تریپل حاوی 46% P2O5 هستند. مونوفسفات آمونیوم دارای 11% نیتروژن و 48% P2O5 است. فسفات های آمونیوم به دلیل داشتن عیار بالای مواد غذایی و تمایل كم به جذب رطوبت و كلوخه شدن، مصرف بیشتری دارند. بیوفسفات طلایی با داشتن 20% P2O5 ، گوگرد و روی و كود فسفات میكروبی پودری با داشتن حدود 20% P2O5 گوگرد و روی به عنوان كود های مناسب عنصر فسفر دار برای مصرف در باغ های میوه شناخته شده اند. از آنجایی كه حركت عنصر فسفر در خاك به سختی صورت می‌گیرد توصیه می‌شود در هنگام احداث باغ های میوه و كاشت نهال ها حتماً در بستر كاشت از كود های فسفاته (در صورت نیاز خاك) استفاده شود. همچنین در باغ های احداث شده و بارور بصورت چالكود و یا كانال كود می‌توان از كود های فسفاته استفاده نمود. مصرف كودهای فسفاته تأثیری بر آفات و بیماری های درختان میوه نداشته ولی بعلت اثر رقابت، در جذب سایر عناصر غذایی مؤثر خواهد بود.
 
منبع: http://www.wisegeek.com/

نوشته شده در 19/11/1395 سه شنبه ساعت 20:49:07 توسط samira


بازگشت به صفحه انواع کودها


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
مطالب پر بازدید
 

 

 


تبلیغات