نقش نیتروژن در افزایش تولید برنج
نقش نیتروژن در افزایش تولید برنج

نقش نیتروژن در افزایش تولید برنج

 
عوامل متعددی مانند خاک، اوضاع جوی و نوع رقم برنج در میزان مصرف کود های نیتروژنی تأثیر دارد. در اغلب نواحی کشت برنج مقدار نیتروژن لازم نباید از 100 کیلو گرم (معادل 154 کیلوگرم اوره ) بر هکتار کم تر باشد. اگر تمام کود اوره پاشیده شده به مصرف گیاه برسد و تلف نشده باشد، این مقدار کافی است. اما عملا چنین چیزی امکان ندارد، بنا به شناخت برنج کار از میزان اتلاف و توانایی پیشگیری از آن بایستی بر مقدار فوق افزوده شود. این حداقل نیتروژن لازم برای برداشت 5/6 تن محصول بر هکتار است. اما به دلیل کاهش و یا افزایش کود پذیری گیاه برنج در مقابل افزایش تابش خورشید و کاهش درجه حرارت هوا، مقدار نیتروژن لازم گیاه 100 تا 150 کیلو گرم بر هکتار می رسد. درجه مرغوبیت خاک نیز شاخص مهمی در تعیین میزان کود نیتروژنی است.
 
تاثیر استفاده از کود نیتروژن در میزان محصول
 
1 – تولید 5/6 تن محصول برنج برهکتار، حدود 95 کیلوگرم نیتروژن، 25 کیلوگرم P2O5 و 140 کیلوگرم K2O را از خاک خارج می کند و لازم است در فصل زراعی بعدی این مقدار مواد به خاک برگشت داده شود.
 
2 – در تشکیل کلروفیل و ایجاد رنگ سبز تیره به گیاه کمک می کند.
 
3 – تعداد پنجه ها، ارتفاع گیاه و تعداد دانه های خوشه که از اجزاء سازنده میزان محصول هستند را افزایش می دهد.
 
4 – افزایش سطح برگ و اندازه دانه.
 
5 – کمک به تجزیه و فساد مواد آلی خاک با تحریک رشد میکروبی
 
شاخص دسترسی کود نیتروژنی خاک
 
هرچه خاک از نظر نیتروژن فقیر تر باشد، مقدار نیتروژن افزوده شده بیش تر خواهد بود. ارقام برنج دیررس، به نیتروژن کم تری نیاز دارد. زیر آن ها وقت کافی برای دریافت نیتروژن تثبیت شده خاک را دارند. اما ارقام برنج زودرس که دوره رشد و نمو آن ها کوتاه است، به مقادیر زیادتر نیتروژن پاسخ مثبت می دهند. اثر نیتروژن در مراحل اولیه کم و در مراحل آخر زیاد است. برنج کاران، خاک مزرعه خود را خوب می شناسند. اما تعاونی های توزیع کود مطابق گزارش آزمایشگاه ها سهمیه کود را تعیین می کنند. مجهز ترین آزمایشگاه های خاک فقط می توانند به کشاورزان کمک کنند، اما قادر نیستند، خاک او را شناسایی نمایند. برنج کار خودش بایستی میزان کود نیتروژنی را تعیین کند. بعضی از خاک ها به کود نیتروژنی نیاز ندارند و بعضی دیگر به مقدار خیلی زیادی احتیاج دارند.
 
نیتروژن زدایی خاک
 
هر جسمی که وارد مزرعه برنج کاری شود، خروج گاز های هوا مانندی به شکل حباب را از سطح خاک باتلاقی آزاد می کند. 10 تا 95 درصد حجم گاز های آزاد شده از مزرعه به صورت نیتروژن است. نیترات های موجود در خاک به وسیله باکتری های معروف به نیتروژن زا، در خاک زیر آب به گاز آزاد N تبدیل می شوند. از دست رفتن نیتروژن از طریق نیتروژن زدایی خاک، در خاک های فاقد زهکش مناسب، 68 درصد تخمین زده می شود. البته، حرارت و مواد آلی خاک عمل باکتری های نیتروژن زا را تشدید می نمایند. گاهی اوقات، حدود 30 تا 40 درصد نیتروژن پاشیده شده در سطح مزرعه در مدت زمان یک هفته پس از نشاء کاری، ممکن است به هوا آزاد گردند. حتی اگر کود های آمونیاکی پاشیده شوند، در مجاورت اکسیژن قرار گرفته و به شکل نیترات در می آیند. این نیترات ها به طرف پایین باتلاق حرکت کرده و پس از رسیدن به خاک احیائی ، نیتروژن آزاد شده و به صورت گاز به فضا انتقال می یابند. برای کاهش نیتروژن زدایی، کود های اوره یا آمونیاک بایستی در منطقه ریشه و در محلی که فاقد اکسیژن است، قرار داده شود. اوره پوشش داده شده با مواد مشابه کود ها یا اوره آز مسدود کننده اوره نیز به آهستگی حل شده و فعالیت نیتروژن زدایی را کاهش می دهد. اوره دانه درشت را مستقیما می توان در داخل خاک فرو برد. این دانه های اوره، در یک محل جمع می شوند و فعالیت اوره آز مسدود کننده، مقدار آنزیم تولید شده به وسیله باکتری نیتروژن زا را کاهش می دهند. همراه با رخ دادهای بالا، اتلاف تبخیری به طور چشمگیری نیز کاهش می یابد.
 
راه های ارتقاء اثر کود های نیتروژنی زیاد
 
1- ارقامی را کشت کنید که به کود پاسخ مثبت می دهند. یعنی با افزایش کود رشد و نمو آن بیش تر شود و محصول بیش تری دهد.
 
2- کود ها رشد علف های هرز را زیاد می کنند. بنابراین، برای حداکثر تأثیر کود بایستی با علف هرز مبارزه کرد.
 
3 – به مزارع باتلاقی دایمی کود نیتروژنی زیادی بدهید.
 
4 – اگر مزرعه به طور متناوب و با فاصله زمانی باتلاقی گردد، نیتروژن به طور کامل نمی تواند مورد استفاده گیاه برنج قرار گیرد.
 
5 – از کود های نیتروژنی پوشش دار مختلف زیر استفاده کنید.
 
الف- با لایه پوششی اوره آز
 
اوره بالایه پوششی Neem
 
اوره با لایه پوششی Mahua
 
اوره با لایه پوششی نیجر
 
اوره با لایه پوششی هندی
 
ب- پوشش مصنوعی
 
اوره با پوشش پلاستیکی یا پلی مری
 
اوره با پوشش لاک
 
اوره با پوشش موم
 
اوره با پوشش لاستیک
 
ج- پوشش شیمیایی
 
اوره با پوشش گوگردی
 
اوره با پوشش فسفات معدنی
 
اوره با پوشش گچ
 
د- بازدارنده های اوره آز
 
استات فنیل مرکوریک
 
هیدروکینون
 
بنزوکینون
 
فسفو فنیل دی آمیدات
 
ه- بازدارنده های آزاد سازی نیتروژن
 
N – serve
 
AM
 
ST
 
Thiurea
 
Potassium azide
 
Powder of citrullus
 
Colosynthis

نوشته شده در 20/11/1395 چهارشنبه ساعت 18:12:13 توسط samira


بازگشت به صفحه انواع کودها


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
مطالب پر بازدید
 

 

 


تبلیغات