گیاه شناسی انار
گیاه شناسی انار

گیاه شناسی انار

ساقه های انار در دوره ی نو نهالی چهار گوش است برگها متقابل هستند.

جوانه های باقی مانده از ریزش برگهای قبل دو نوع می توانند رشد کنند: به صورت ساقه و یا به صورت اسپور و دارای برگهای فراهم. میوه های خوب عموماً روی اسپورها تشکیل می شود پس از زمستان گذرانی، اسپورها قادر به تشکیل جوانه ی گل هستند.

برگها تقریباً بدون دمبرگ (دمبرگ بسیار کوتاه)، نوک برگ دارای غدد ترشحی جذب حشرات و اندکی حالت نری دارد. گاهی در انتهای دمبرگ و یا روی رگ پشت قرمز رنگ است.

طول برگ 7-10cm ، عرض برگ تا 3cm، رنگ برگها از سبز روشن تا سبز تیره و اندکی تحت تاثیر شرایط خاک، حاشیه بدون دندانه.

اسپورها ممکن است تحت شرایطی تبدیل به شاخه شده و گاهی در انتهای اسپور گل تشکیل می شود.

سپس عادت گل دهی در انار Terminal است. (شبیه دانه داران و برخلاف هسته داران که Latheral گل می دهد)

گل دهی تکی یا فراهم. عموماً اسپورها تکی ولی شاخه های رشد کرده از اسپور فراهم گل می دهند.

در حالت خوشه ای (فراهم) گل انتهایی اولین گلی است که باز می شود و بزرگتر است به حالت گرزن مانند.

ویژگی های گل:

درشت، خوشرنگ (متمایل به نارنجی) اگرچه برخی ژنوتیپها گلبرگهای سفید یا ابلق دارند.

در ترکنستان رنگ آبی هم دیده شده.

6-5 کاسبرگ، گلبرگها چروک مانند با تعداد زیادی پرچم (بیش از 400 عدد)

در انارهای معمولی تعداد کاسبرگ = گلبرگ

در انار 2 نوع گل دیده می شود گلهای بزرگ (تخمدان عریضتر یا قطورتر) و گلهای ریز که بارور نشده (گلهای علفی) و ریزش میانه Unfruitful

کلاله در گلهیا ثمری تکامل یافته و میان پرچم هاست (مکانیزمی برای دگر گرده افشانی)، ولی در گلهای ریز در زیر پرچمهاست.

اگر عادت ژنتکی درخت بر دادن گلهای علفی باشد بار نمی دهد. از دیدگاه باغبانی ژنوتیپی بهتر است که گلهای ثمری بیشتری بدهد. اما هنوز درختی ایجاد نشده که فقط گل ثمری بدهد.

حدود 60-50% گلهای ثمری به میوه تبدیل می شوند. درصد گلهای ثمری به علفی 25-20% است.

پوست میوه انار دو لایه است. لایه رنگی نهنج و لایه زرد رنگ تخمدان که به هم چسبیده اند.

در تشکیل انار نهنج، کاسبرگها و پرچم های انار دخالت دارند.

تیپ میوه انار Balausta است. دانه روی پلاسنت که جزئی از دیواره تخمدان است تشکیل می شوند.

تهنک های ریز لقاح نیافته انار سیاه رنگ بنفش هستند، که بیش از 4000-3000 است اما تخمک های لقاح یافته ی یک رقم تجاری 500-400 عدد است. به دانه انار به همراه بخش گوشتی Aril می گویند. هر دانه بیش از عمل لقاح یک تخمک است.

در انار جنین از نوع آندوسپرمیک نیست بلکه آنوسپرم جذب جنین میشود.

در انار تخمک پوش رشد کرده و تبدیل به بخش سخت دانه شده و سلولهای بیرونی تخمک پوش رشد کرده و با تجمع قند و اسید تبدیل به بافت اطراف دانه می شود.(بافت لطیف نردار)

این تخمک پوش یا بسیار ضخیم می شود یا کاغذی شده و انار نرم دانه را ایجاد می کند. ارقام نرم دانه یا چوب بسیار نازکی تشکیل می دهد و یا اصلاً چوبی نمی شود.

 

گیاهشناسی  تکمیلی:

انار متعلق به یکی از خانواده های بسیار کوچک گیاهی یعنی Punicaceae است. تنها گونه موجود دیگر در این خانواده Punica protopnica است که در جزایر Socotra در اقیانوس هند می روید و میوه آن غیر خوراکی است. خانوادۀ دیگری که در گذشته در برخی منابع انار را در آن قرار می داده اند Lythraceae است. به دلیل نداشتن نزدیکی چندان با سایر گونه ها، توسط گیاهشناسان انار در راسته های مختلفی قرار داده شده است وبرخی راسته خاص آن را Granateae نام برده اند. از نظر کروموزومی انار دارای  کروموزوم است. واریته های گیاهشناسی که برای انار نام برده شده است عبارتند از  Sativa (مورد کشت و کار یا اهلی)، Spainosa (خاردار)، Preliflora (پرپر) و  nana(کوچک و پاکوتاه) که دو ورایته آخر به عنوان زینتی به کار می روند. در برخی گزارش ها nana دارای  کرموزوم ذکر شده است که اخیرا  تایید شده است.

انار درختچه ای بزرگ یا درختی کوچک است که ارتفاع آن به 6-5 متر نیز ممکن است برسد. درختچه ای پر انشعاب است و عادت به تولید پاجوش زیاد دارد. شاخه ها نسبتاً حالت خاردار دارند که در درختان بذری و در ارقام نامناسب این حالت شدیدتر است. در درختان جوان تر نیز حالت خارداری بیشتری دیده می شود.

انار درختی نسبتاً بلند عمر است و درختانی با عمر تا 200 سال نیز گزارش شده است. برگهای آن نسبتاً کوچک و کشیده، خزان دار و یا همیشه سبز (بر حسب منطقه و رقم)، بصورت متقابل یا مجتمع (5-6 برگ روی اسپورها) یا دمبرگ کوتاه و یا بدون دمبرگ و لبه صاف و سطح رویی براق می باشد و طول برگها بسته به رقم تا 10cm نیز ممکن است برسد.

گلهای انار زیبا و جذاب و اغلب به رنگ قرمز می باشد، اگرچه رنگهای صورتی، سفید و ابلق آن نیز دیده می شود. گلها با اندازه نسبتاً بزرگی بزرگ بصورت تکی و یا خوشه ای (تا 5 گل در خوشه) در انتهای شاخه ها یا شاخک ها دیده می شود (Terminally flowers).

اندازه گل انار

از نظر طول تا حدود cm4-3 و قطر تخمدان تا حدود 2 سانتی متر دیده می شود. از ویژگیهای انار کاسبرگهای آن است که چرمی و ضخیم و نوک تیز بوده و به تعداد 8-5 روی میوه باقی می ماند و شکل تاج به آن می دهد.

گلبرگها معمولاً به تعداد کاسبرگها و به صورت متناوب با آن به جدار داخلی آن چسبیده اند و حالت مجعد دارند و رنگ آنها همانطور که اشاره شد اغلب قرمز تا نارنجی ولی گاهی به رنگ های صورتی، سفید، زرد و ابلق نیز مشاهده می شود. در انار پرپر  تعداد گلبرگها بسیار و به آن حالت زینتی می دهد. تعداد پرچمها در انار متعدد است و در انار پرپر بسیاری از آنها تبدل به گلبرگ می شوند.

کاسه گل و تخمدان گل معمولاً به رنگ قرمز است که پس از لقاح و شروع رشد میوه رنگ آن به تدریج به رنگ سبز تغییر می کند (به استثنای انار سیاه که به رنگ بنفش تیره تبدیل می شود). میوه ها در موقع رسیدن بر حسب رقم به رنگهای سبز تا زرد و تا قرمز تیره دیده می شوند. انار سیاه به علت غلظت و نوع آنتوسیانین ها به رنگ بنفش بسیار پررنگ و تقریباً سیاه رنگ به نظر می رسد. پوست میوه حالت چرمی داشته و ضخامت آن در نقاط مختلف متفاوت و بستگی به رقم دارد.

انار به علت داشتن گلهای زیبا و فراوان، برگهای براق، میوه های رنگین در پائیز، رنگ جوانه ها و برگهای نورسته در بهار (معمولاً قرمز تا حنایی) و رنگ زرد برگها در پاییز به عنوان یک گیاه زینتی نیز شناخته می شود.

به میوه انار که نوعی سته و یا بری و از تکامل یک مادگی سینکارپ به دست می آید و دارای پوست چرمی مانند است Balausta گفته می شود. میوه انار دارای ظرفیت بالایی برای درشت شدن است که بستگی به رقم و فصل گل دارد. معمولا گلهای اول فصل میوه های درشت تری تولید می کنند. میوه انار ممکن است به وزن  1kg و بیشتر نیز برسد اما میوه های تجارتی وزنی حدود 400-300   گرم دارند. منحنی رشد میوه انار به صورت سیگموئید ساده است.

همانطور که ذکر شد پوست میوه بر حسب رقم ممکن است سبز تا زرد، صورتی و قرمز تا قرمز تیره وحتی بنفش تیره یا سیاه باشد. در قمست داخل، تخمدان توسط پر هایی نازک به رنگ سفید تا صورتی به چند خانه تقسیم می شود که دانه ها در این خانه ها (برچه ها) به جدار تخمدان چسبیده اند. بنابراین تمکن تخمکها حالت کناری دارد. رنگ دانه یا Aril از سفید تا صورتی و قرمز تیره برحسب رقم و شرایط محیطی تغییر می کند. به دانه هایی Aril گفته میشود که اپیدرم خارجی پوشش بذر تبدیل به لایه گوشتی و آبدار و خوراکی شده است. اندازه دانه ها نیز بستگی به رقم و شرایط رشد نمو دارد ولی برای ارقام تجاری وزن 100 دانه حدود 40 گرم و بیشتر است (وزن صد دانه یا آریل انار در حدود 65-20 گرم گزارش شده است). طول دانه ها با وزن 100 دانه همبستگی خوبی نشان داده است و بنابراین دانه های کشیده تر معمولا اندازه بزرگتری دارند. میوه دهی ممکن است از سال دوم و حتی سال اول کشت آغاز شود اما اغلب در 3 سالگی میوه ها تشکیل و قابل حصول است.

طعم دانه ها بر حسب میزان قند و اسید به سه حالت کلی ترش، ملس و شیرین قابل تقسیم است. در ارقام ترش معمولاً مقدار اسید بیشتر از 2% (اسید قابل تیتراسیون) است در حالیکه در ارقام ملس مقدار آن کمتر از 8/1% تا حدود 1% است. در ارقام شیرین مقدار اسید کم و از حدود 5/0% کمتر است. قند یا TSS در انار ممکن است تا 18 و 20% نیز برسد و TSS ارقام شیرین کمتر و حدود 18-16% است.

گلها از نظر اندازه تقریباً به دو دسته تقسیم بندی می شوند.

گلهای ثمری Hermaphrodite flowers ،Fruitful flowers (Vase shaped)

و گلهای علفی Unfruitful flowers (Bell shaped)

گلهای ثمری دارای تخمدان بزرگتر و قطورتر هستند و درون آنها تعداد کمی تخمک هستند و اغلب ریزش می کنند. نسبت این دو نوع گل به نظر می رسد که بستگی به رقم و شرایط محیطی داشته باشد.

موضوع دیگر در رابطه با گلدهی انار حالت همیشه گل آن است که بسته به رقم ممکن است تا اواخر فصل رشد نیز گلدهی ادامه داشته باشد. با این حال، اکثر گلها در ارقام تجاری در بهار ظاهر می شوند و ممکن است دو تا 3 سیکل گلدهی دیده شود.

معمولاً ارقام پرپر تعداد میوه کمی تولید می کنند و تولید پاجوش در آنها نیز کمتر است و حالت زینتی دارند.

از نظر گرده افشانی، درختان اناری که به صورت تکی دیده می شوند نیز قادر به تولید میوه می باشند، اما به نظر می رسد که دگر گرده افشانی باعث تشکیل بهتر میوه شود. گرده افشانی می تواند بدون دخالت و یا توسط حشرات صورت گیرد و پخش دانه گرده با باد بسیار محدود است اما گرده افشانی با قوه ثقل (ریزش دانه های گرده روی کلاله ها که اغلب به سمت بالا خمیده شده اند) نیز امکان پذیر است. خودگرده افشانی گلهای کیسه شده که منجر به 45% تشکیل میوه شده است گزارش گردیده است. چنانچه گفته شد قسمت خوراکی میوه انار دانه های انار یا آریل ها هستند که سلولهای پوشش بیرونی دانه ها به صورت لایه ای شفاف محتوی شیره در می آید (پوشش بیرونی تخمک ها یا Integuments بعد از رشد و توسعه تخمک Testa یا پوشش دانه را تشکیل می دهد) و مواد قندی، اسیدی و آنتوسیانین ها در آن تجمع می یابد. بقیه پوشش دانه حالت چوبی و سخت می گیرد که بستگی به رقم سختی آن متفاوت و بستگی به ضخامت آن نیز دارد (بذر نیمه سخت Seeded medium (semi) soft (hard) و بذر سخت hard seeded). در برخی ارقام این پوسته سخت نمی شود و یا بسیار نازک می باشد. بنابراین دانه ها حالت بسیار نرم دارند که اصطلاحاً به این ارقام انار بیدانه گفته می شود که نرم دانه soft seeded صحیح است.

 

برچسب:میوه انار,تخمک, آندوسپرمیک,نوع برگ انار,گیاه شناسی انار,گیاهشناسی انار,کاسبرگ,گلبرگ,کلاله,بساک,خامه,ویژگی های گل انار,اسپور,لقاح,تخمک,نهال انار خرید نهال انار,انار ساوه,قلمه زدن انار,گلدهی انار,تعداد گلبرگ انار,تخمدان انار,نحوه گرده افشانی انار,انار,نام علمی انار,انار بی دانه,مشاوره انار,باغ انار,مشاوره برای باغ انار,انار خوب,گلهای ثمری,گلهای علفی,


نوشته شده در 26/06/1393 چهارشنبه ساعت 18:12:03 توسط مهندس احمد یزدانی
ویرایش شده در 07/07/1393 دوشنبه ساعت 10:48:44 توسط مهندس احمد یزدانی


بازگشت به صفحه میوه کاری


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
روش فعالیت در انجمن کشاورزی


فن پیج فیس بوک بساک
 

فن پیج انجمن متخصصان کشاورزی بساک

 

 


همه چیز در مورد پسته
همه چیز در مورد انجیر
پر بازدید ترین خبرهای کشاورزی